-H-Habbeyi kubbe yapmak
: Önemsiz bir şeyi büyütmek
Haber vermek : Bildirmek
Hak
getire : Yoktur anlamında
Halep ordaysa arşın burada : Yapacağını
yap anlamında sitem
Ham ervah : Kara ruhlu kimse
Hangi
peygambere ümmet olacağını şaşırmak : Kimin sözünü ve yolunu tutacağını,ne
yapacağını şaşırmak
Hat çekmek : Önemsememek
Hatun : Eski
zaman beylerinin,hanımlarına olan hitabı
Haymana öküzü : Hımbıl ve
tembel kimse
Hazır mezarın ölüsü : Hep hazıra konmak isteyen tembel
kimseler için kullanılır.
Her gün papaz pilav yemez : Hep aynı şeyler
yapılamaz
Her işin hakkından gelmek : Her işi başarır olmak
Her tarakta bezi olmak : Her işle ilgili olmak
Hesaptan düşmek
: Yok saymak
Hır gür : Kavga
Hiçe saymak : Hiç değer
vermemek
Hindi gibi kabarmak : Övünmek,böbürlenmek
Hokka gibi
oturmak : Dikilen elbisenin tam üzerine uyması
Hoşbeş etmek :
Sohbet etmek
Hödük : Görgüsüz,anlayışsız kimse
Hükümet sürmek
: Ülkeyi yönetmek
Hüt dağı gibi şişmek : Karnı
şişmek
-I-Icığını cıcığını sormak
: Bütün ayrıntıları öğrenmek
Ikına sıkına : Güçlükle
Ikınıp sıkınmak : İş yapmak için kendini zorlamak
Ilıca ördeği
: Sıcağa ve rahata düşkün
Irağı yakın etmek : Güçlükleri ortadan
kaldırmak
Irgat gibi çalışmak : Çok çalışmak
Irgat pazarına
döndürmek : Bir yeri dağınık ve karışık hale sokmak
Isınmak :
1-Alışmak,2-Sevmek
Isıtıp ısıtıp önüne koymak : Bir konuda ikide bir
söz açmak
Iska geçmek : Atlamak
Iskartaya çıkmak : Eskimek
Islak tavuk : Miskin kadın
Islatmak : Dövmek
Işık
göstermek : Yol göstermek
Ivır zıvır : Önemsiz
şeyler
-İ-İbibullah sivri külah
: Yapayalnız,varlıksız olan kimse
İbiş gibi : Alığa benzer
İcabına bakmak : 1-Gerekeni yapmak,2-Ortadan kaldırmak
İç
fırtınasına tutulmak : Morali bozulmak
İç güveysinden hallice :
Durumu şöyle böyle
İfrit yardağı : Kötülüğe yardımcı olan
İğne
yutmuş : Çok bitkin ve sıkıntılı kişi
İkisini bir kazana koysan
kaynamazlar : Birbirine zıt insanları anlatmak için kullanılır.
İki
yakası bir yere gelmez : Bir türlü düzene kavuşamaz
İlk göz ağrısı
: İlk sevilen
İmana gelmek : Merhamete gelmek
İngiliz
tabancası gibi kurulmak : Çalım satmak,kasılmak
İpe un sermek :
Gevşemek,bahane uydurup işten kaçınmak
İp korkusunu boynuna almak :
Ölümü göze almak
İpliği pazara çıkmak : Herkese rezil olmak
İstemem yan cebime koy : Rüşvet konusunda alay yollu söylenir
İşi sıkışık olmak : İşi çok ve külfetli olmak
İtsiz köye
dönmek : Sakinleşmek,tenhalaşmak
İyiden iyiye : Adamakıllı
İyi gün dostu : İyi günlerde ortaya çıkan
İzi belirsiz olmak
: İz bırakmadan kaybolmak
-K-Kabak tadıvermek : Devamlı,ısrarlı
bıktırmak
Kabasını almak : Bir yerin temizliğini üstünkörü yapmak
Kaçın kurrası : Birinin hiçbir oyuna gelmeyecek kadar açık göz,
akıllı olduğunu anlatmak için kullanılır.
Kağıt üzerinde kalması :
Bir anlaşmanın resmiyette kalması,tatbik edilmemesi
Kaleyi içinden
fethetmek : Meseleyi karşı taraftan birinin yardımıyla halletmek
Kalp
ağrısı : Aşk acısı
Kamburu çıkmak : Çok çalışmış olmak
Kan
akıtmak : Kurban kesmek
Kan çanağı gibi : Çok kızarmış
Kan
ter içinde kalmak : Çok yorulmak
Kapağı atmak : Gitmek,yerleşmek
Kapısını aşındırmak : Çok gidip gelmek
Kara gün dostu :
İnsana sıkıntılı günlerinde yardım eden gerçek dost
Kaşının altında gözün
var dememek : Yaptığını beğenmemek,takdir etmemek
Kedi ile harara
girmek : Geçimsiz biriyle ortaklık etmek
Kendine yontmak :
Karşısındakileri düşünmeden kendi çıkarına göre davranmak
Kıç atmak :
Pek istemek
Kınalar yakmak : Çok sevinmek
Kimi kimsesi :
Yakınları
Kimseye eyvallah etmemek : Kimseye minnettar kalmamak
Kimya gibi : Az bulunur
Kont gibi : Yakışıklı ve şık
giyinmiş
Korkuluk : Gereksiz ve yararsız kimse
Körün istediği
bir göz,Allah verdi iki göz : Hayal ettiğinden daha fazlasına kavuşan
kişiler için kullanılır.
Kör şeytanın işi yok : Hep aksilikle
karşılaşan kişiler tarafından sitem yollu olarak kullanılır.
Kurdu
koyunla barıştırmak : Kötü biriyle saf birini uzlaştırmak
Külçe gibi
oturmak : Yorgunlukla çökmek
Kül yutmak : Kandırılmak,oyuna
gelmek
-L-Laçka olmak :
Eskimek,işe yaramaz halde olmak
Laf altında kalmamak :
Karşısındakinin sözünün altında kalmamak
Laf ebesi : Çok konuşan
kimseler için kullanılır.
Lakke yapmak : Başkasının hakkını çalmak
Lala paşa eğlendirmek : Nazik kişileri eğlendirmeye çalışmak
Lamı cimi yok : Bir konu üzerinde itiraz kabul etmediğini bildirmek
için kullanılır.
Leb demeden leblebiyi anlamak : Anlayışlı,zeki olmak
Leke sıçratmak : Bulandırmak
Leşini çıkarmak : Kıyasıya
dövmek
Leyleği havada görmek : Çok dolaşanlara söylenir
Limoni
tabiatlı : Mızmız
Lodosa tutulmuş gibi bocalamak : Ne yapacağını
kestirememek
Lokman hekimin ye dediği : Güzel,tatlı şey
Lop
yumurta : Kaynamış yumurta
Lügat paralamak : Anlamını bilmediği
halde,bilgiç konuşmak
Lülüye gelmek : Aldanmak
Lüpe konmak
: Değerli bir şeyi emek harcamadan ele geçirmek
-M-Maça beyi gibi kurulmak :
Saygısızca,kasılarak oturmak
Madrabaz : Çıkarını hileli yollardan
sağlayan kimse
Mahalle çocuğu : Eğitimsiz çocuk
Makaraya
takmak : Alaya almak
Marsık : Çok esmer kimse
Merak
getirmek : Kara sevdaya tutulmak
Meryem Ana kandili gibi : Soluk
(belirsiz) anlamında
Meşe odunu : Kaba,anlayışsız adam
Meydan
vermek : Fırsat vermek
Mısır'daki sağır sultan bile duydu :
Duymayan kalmadı anlamında
Mızrağı çuvala sığdıramamak : Gerçeğin
asla saklanamayacağı anlamında kullanılır.
Mis gibi burnunda tütmek :
Çok özlemek
Miskinler teknesi : Tembellerin toplandığı yer
Mürai
: Art düşünceli kimse
Mürekkebi kurumamak : Daha pek yeni olmak
Mürekkep yalamış : Okuyup,yazmış kimse
Mürüvvetini görmek
: İyi ve mutlu günlerini görmek
Müslüman adam : 1-Dindar
kişi,2-Doğruluktan ayrılmayan kimse
-N-
Nabzını yoklamak : Karşısındakinin ne
düşündüğünü anlamaya çalışmak
Nalına mıhına vurmak : Ne yapacağını
kestirememek
Namı nişanı kalmamak : Yok olmak,unutulmak
Nanpareye muhtaç olmak : Pek yoksul olmak
Nargile suyu :
Tatsız içecek
Nazı geçmek : İsteği geri çevrilmeyen kimse
Ne
ala memleket : Uygunsuz yapılan işleri kınamak için söylenir
Neci
oluyor : Ne karışıyor anlamında
Nefsine yedirememek : Bir şeyi
hazmedememek,kabul etmemek
Nevri dönmek : Çok sinirlenip,bunun
yüzünden belli olması
Ne yüzle : Ne cesaretle anlamında
Nispet
vermek : Onu üzecek şekilde gösteriş yapmak
Nobran :
Kaba,sert,kırıcı(kimse)
Noktası noktasına : Tastamam
Nuh
gemisi : Her çeşit insanın toplandığı yer
Nuh nebiden kalma : Çok
eskiden kalma
Nur topu gibi : Güzel,şişman,beyaz (çocuk)
Nur
yüzlü : Temiz yüzlü kimse
Nutku tutulmak : Üzüntüden,korkudan
konuşamamak